SWOT là gì? Hướng dẫn phân tích SWOT cơ bản

SWOT là gì?

Mô hình SWOT là công cụ giúp bạn hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của doanh nghiệp.

  • Bạn chưa biết SWOT là gì?
  • Những yếu tố nào cần quan tâm khi phân tích SWOT?
  • Cách phân tích SWOT ra sao?

Hãy cùng GAD khám phá trong bài viết dưới đây:

SWOT là gì?

SWOT là một mô hình định vị doanh nghiệp thông qua việc phân tích 4 yếu tố: Strengths (thế mạnh), Weaknesses (Điểm yếu), Opportunities (Cơ hội)Threats (Thách thức). Từ đó xác định chiến lược và hướng đi đúng đắn cho doanh nghiệp.

4 yếu tố cơ bản cần phân tích trong SWOT

4 yếu tố cơ bản cần phân tích trong SWOT

  • Thế mạnh: Đặc điểm doanh nghiệp hoặc dự án đem lại lợi thế so với đối thủ
  • Điểm yếu: Đặc điểm doanh nghiệp hoặc dự án khiến doanh nghiệp hoặc dự án yếu thế hơn so với đối thủ
  • Cơ hội: Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp có thể khai thác để giành được lợi thế
  • Thách thức: Nhân tố môi trường có thể ảnh hưởng tiêu cực đến doanh nghiệp hoặc dự án

Lịch sử hình thành SWOT

Marketing sau nhiều năm phát triển, mô hình SWOT ngày càng được bổ sung và hoàn thiện hơn. Tuy nhiên nguồn gốc của mô hình này vẫn còn nhiều thắc mắc khi chưa ai dám khẳng định.

Có một thông tin cho rằng mô hình này này được hình thành bởi cố vấn quản lý người Mỹ Albert Humphrey.

Chân dung chả đẻ của SWOT - Albert Humphrey.

Chân dung chả đẻ của SWOT – Albert Humphrey.

Trong khi đang làm dự án nghiên cứu tại Đại học Stanford, khoảng thời gian 1960-1970, Albert Humphrey đã nghiên cứu và phá triên ra mô hình phân tích để đánh giá kế hoạch chiến lược. Và nhận thấy lý do tại sao kế hoạch của các doanh nghiệp lại gặp thất bại. Ông đặt tên cho kỹ thuật phân tích này là SOFT, trong đó:

  • S = Satisfactory, điểm hài lòng ở thời điểm hiện tại
  • O = Opportunities, cơ hội có thể khai thác trong tương lai
  • F = Faults, sai lầm ở thời điểm hiện tại
  • T = Threats, thách thức có thể gặp phải trong tương lai

Rất nhiều người tin rằng mô hình SOFT chính là tiền thân của mô hình SWOT. Nhưng nhiều người cho rằng không phải.

SWOT được sử dụng khi nào?

Thông thường khi thực hiện các công việc sau đều cần lập mô hình SWOT:

  • Lên kế hoạch chiến lược
  • Brainstorm – ý tưởng
  • Đưa ra quyết định
  • Phát triển thế mạnh
  • Loại bỏ điểm yếu
  • Giải quyết vấn đề cá nhân như vấn đề nhân viên, cơ cấu tổ chức, nguồn tài chính …
Mô hình SWOT cho bắt đầu hoạt động kinh doanh mới

Mô hình SWOT cho bắt đầu hoạt động kinh doanh mới

Đặc biệt trong kinh doanh, mỗi khi thực hiện tung ra một sản phẩm mới, một chiến lược marketing mới đều cần lập ra mô hình SWOT.

Mô hình SWOT không chỉ áp dụng riêng cho nhân viên marketing mà các giám đốc, và các bộ phận khác đều có thể sử dụng nhàm tìm ra hướng giải quyết chính xác.

Lĩnh vực nào nên sử dụng SWOT

Tất cả các lĩnh vực đều có thể sử dụng mô hình này, tuy nhiên đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh sẽ được ứng dụng rộng rãi hơn.

Mô hình SWOT thực sự cần thiết khi:

  • Lên kế hoạch chiến lược triển khai
  • Đề xuất ý tưởng mới
  • Đưa ra quyết định
  • Phát triển thương hiệu
  • Tái định vị thương hiệu,…
  • Một số vấn đề cá nhân: nhân viên, tài chính, cơ cấu nhân sự,…

Hướng dẫn phân tích và lập Mô hình SWOT cơ bản

Mô hình cơ bản SWOT có cấu trúc như sau:

Mô hình SWOT

Mô hình SWOT được tạo bởi 1 ma trận gồm 4 yếu tố

Để lập được mô hình này đầu tiên bạn cần thu thập các thông tin về:

  • Điểm mạnh: Là những tác nhân bên trong doanh nghiệp mang tính có lợi giúp doanh nghiệp có thể lợi dụng để cạnh tranh trên thị trường.
  • Điểm yếu: Là những tác nhân bên trong doanh nghiệp mang tính tiêu gây khó khăn cho việc hoàn thành mục tiêu của doanh nghiệp.
  • Cơ hội: Là những tác nhân bên ngoài doanh nghiệp ( thị trường kinh doanh, xã hội, chính trị…) mang tính tích cực hoặc có lợi giúp doanh nghiệp kinh doanh thuận lợi.
  • Thách thức: Là những tác nhân bên ngoài doanh nghiệp ( thị trường, xã hội, chính trị…) mang tính tiêu cực hoặc gây khó khăn trong việc kinh doanh của doanh nghiệp.

Từ mô hình SWOT bạn có thể thấy được đâu là điểm mạnh giúp doanh nghiệp lợi dụng để canh tranh. Đâu là điểm yếu cần khắc phục và hạn chế. Từ đó có một chiến lược, kế hoặc và hành động chính xác để đạt được mục tiêu.

Để lấp đầy thông tin trong bảng, bạn cần thu thập:

Điểm mạnh (Strengths)

Đây chính là thế mạnh của doanh nghiệp bạn như:

  • Nguồn lực, tài sản, con người
  • Tài chính
  • Kinh nghiệm, kiến thức, dữ liệu
  • Marketing
  • Giá cả, chất lượng sản phẩm
  • Cải tiến
  • Chứng nhận, công nhận
  • Kế thừa, văn hóa, quản trị
  • Quy trình, hệ thống kỹ thuật

Đây phải là những đặc điểm nổi trội, độc đáo mà bạn đang nắm giữ khi so sánh với đối thủ cạnh tranh.

Tất cả những ưu thế doanh nghiệp bạn mạnh hơn đối thủ bạn đều viết ra. Bạn không cần quá khiên tốn hoặc tự tin thái quá với doanh nghiệp mình. Cần đánh giá các yếu tố một cách khách quan và chính xác.

Điểm yếu (Weaknesses)

Rất dễ hiểu, những điều mà doanh nghiệp bạn thực hiện chưa tốt so với các đối thủ trên thị trường. Đây đều coi là điểm yếu rất dễ bị đối thủ công kích.

  • Bạn có thể cải thiện điều gì trong doanh nghiệp?
  • Bạn đang lo sợ vấn đề gì?
  • Người trong ngành, khách hàng đang so sánh doanh nghiệp bạn với đối thủ ra sao?
  • Yếu tố nào khiến bạn không bán được hàng?

Những điều doanh nghiệp thực hiện chưa tốt hay chưa thực hiện được đều coi là điểm yếu. Hãy đối mặt với những điểm yếu này và tìm cách khắc phục nó thay vì che lấp nó đi.

Cơ hội (Opportunities)

Đây là những nhân tố bên ngoài doanh nghiệp hỗ trợ việc kinh doanh thuận lợi hơn. Những yếu tố này có thể là:

  • Sự phát triển, nở rộ của thị trường
  • Xu hướng công nghệ thay đổi
  • Đối thủ đang tỏ ra chậm chạp, yếu kém, tiếng xấu
  • Xu hướng toàn cầu
  • Khí hậu, thời tiết
  • Hợp đồng, đối tác, chủ đầu tư
  • Chính sách, luật pháp
  • Sự ổn định chính trị
  • Văn hóa tôn giáo

Có thể nó là cơ hội thực tế hoặc tiềm ẩn, bạn đều liệt kê nó vào để có cái nhìn tổng quan về thị trường.

Thách thức (Threats)

Toàn bộ những nhâ tố bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Những yếu tố bạn có thể đánh giá nguy cơ bao gồm:

  • Trong ngành kinh doanh có bao nhiêu đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn
  • Nhà cung cấp nguyên vật liệu có tăng giá hay gây trở ngại
  • Sự phát triển của công nghệ có ảnh hưởng xấu tới doanh nghiệp bạn?
  • Sự thay đổi về hành vi người tiêu dùng có tác động đến ngành hàng kinh doanh của bạn?
  • Xu thế của thị trường sau này có là thách thức cho doanh nghiệp trong tương lai?
  • Chính trị đang có xu hướng không ổn định (bạo động, biểu tình..)?
  • Khí hậu ngày càng nóng lên?

Những yếu tố nào có nguy cơ tiềm ẩn tác động đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong tương lai đều là thách thức.

Hãy phân tích thông tinh một cách chính xác để có hướng đi đúng đắn.

Sau khi phân tích và thu thập thông tin xong bạn hãy liệt kê chúng vào ma trận như dưới đây:

Ma trận SWOT được hình thành sau khi phân tích đủ 4 yếu tố

Ma trận SWOT được hình thành sau khi phân tích đủ 4 yếu tố

Vận dụng mô hình SWOT vào bản thân

Việc nhận ra điểm mạnh và điểm yếu của mình giúp doanh nghiệp, bản thân của bạn có chiến lược phát triển đúng đắn.

Dưới đây là vận dụng mô hình SWOT vào bản thân bạn có thể làm tài liệu tham khảo:

VD:

Điểm mạnh của bạn là gì?

  • Nói chuyện hay, hấp dẫn
  • Có kỹ năng cơ bản về làm video
  • Biết và có kỹ năng SEO
  • Mơ ước và mong muốn tạo ra nguồn thu nhập thụ động từ internet
  • ….
Điểm yếu của bạn là gì?

  • Chưa bao giờ kiếm tiền trên mạng
  • Có ít thời gian cho công việc này (mỗi ngày 2 tiếng)
  • Không thích viết và kỹ năng viết kém
  • Không biết chỉnh sửa ảnh sao cho đẹp
Cơ hội?

  • Internet tại VN đang bùng nổ, mua hàng trên mạng ngày càng tăng
  • Xu hướng kiếm tiền với tiếp thị liên kết tại Việt Nam đang trên đà phát triển
  • Số lượng người xem video ngày càng lớn
  • Có nhiều tài liệu để học về kiếm tiền trên mạng
  • ….
Thách thức?

  • Người dùng vẫn rất “ngại” khi click vào affiliate link để mua hàng
  • Mức độ cạnh tranh rất cao khi tham gia kiếm tiền với tiếp thị liên kết
  • Yêu cầu kiến thức và nhiều kỹ năng
  • ….

Từ đó bạn có thể đặt ra các chiến lược cho bản thân:

Chiến lược S-O: Theo đuổi cơ hội phù hợp với điểm mạnh

Đây là chiến lược hầu hết các bạn lựa chọn khi sử dụng điểm mạnh của mình là vũ khí cạnh tranh.

Bạn biết làm video và SEO kết hợp với cơ hội người xem video càng lớn, bạn lại nói chuyện hay nữa. Vì vậy làm video kiếm tiền có thể là một mục tiêu phù hợp cho bạn.

Chiến lược W-O: Vượt qua điểm yếu để tận dụng cơ hội

Thực hiện chiến lược này tương đối khó khăn, tuy nhiên vẫn rất khả thi.

VD bạn không biết viết bài chuẩn SEO, nhưng bạn muốn tận dụng cơ hội tiếp thị liên kết. Bạn có thể học để khắc phục điểm yếu và nắm bắt cơ hội.

Chiến lược S-T: Tận dụng điểm mạnh, giảm thiểu rủi ro

Chiến lược này thường dành cho những bạn đang đi trên con đường phát triển rồi.

VD: Điểm mạnh của bạn là SEO, tuy nhiên thị trường SEO ngày càng khốc liệt, bạn tận dụng điểm mạnh của mình để đánh bại những đối thủ trên thị trường.

Chiến lược W-T: Phòng thủ điểm yếu 

Đây là chiến lược khá tốt giúp bạn khắc phục những điểm yếu của mình. Không còn cách nào khác chỉ có thể học để bù đắp những điểm yếu hoặc bạn có thể tìm người giúp đỡ.

Kết Luận

Sau khi đõ xong những điều trên tôi tin rằng bạn có thể tự mình tạo một ma trận SWOT cho doanh nghiệp của mình.

Hãy áp dụng nó vào trong cuộc sống, tôi tin rằng bạn thu lại được rất nhiều điều. Chúc các bạn thành công!


Hậu Bùi là một chàng trai có niềm đam mê với marketing. Tốt nghiệp chuyên ngành Marketing, đã chinh chiến trong lĩnh vực marketing hơn 3 năm. Mong muốn chia sẻ những kiến thức thực chiến marketing đến những người có cùng đam mê.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Hãy cho GADVN biết một số thông tin về bạn

Hãy cho Gadvn biết 1 số thông tin của bạn


.